Sơ đồ điện nước và nhà nhiều tầng: vẽ thêm hai lớp mà sau này bạn sẽ mang ơn chính mình
Bốn bài trước của mục này nói vẽ tay là đủ dùng, cách biến bản vẽ thành bản đồ vấn đề bằng ghi chú, cách cắt giấy thử phương án trước khi khiêng tủ, và cách đo đạc cho đỡ sai. Tất cả đều dừng ở lớp mặt bằng — tường, cửa, đồ đạc.
Bài này thêm hai lớp mà rất ít gia đình có, và là hai lớp cứu bạn đúng vào lúc khó khăn nhất: hệ điện nước, và cách nối các tầng với nhau.
Vì sao lớp điện nước đáng vẽ
Ba tình huống rất thường gặp, và cả ba đều dễ hơn hẳn nếu có bản vẽ:
- Có sự cố: rò nước, chập điện. Bạn cần biết khoá cái gì, ở đâu, trong vòng vài chục giây.
- Khoan tường: treo kệ, lắp máy lạnh, đóng đinh. Khoan trúng dây điện hoặc ống nước là tai nạn và là khoản sửa tốn kém.
- Sửa chữa: thợ hỏi "đường nước đi đâu", và bạn trả lời được thì tiết kiệm được tiền công dò tìm.
Vẽ lớp điện: đánh dấu ba nhóm
- Tủ điện và các nhánh. Vẽ vị trí tủ, rồi liệt kê từng cầu dao điều khiển khu vực nào. Muốn biết chắc thì làm thủ công: bật một đèn ở mỗi phòng rồi tắt từng cầu dao mà xem. Mất một buổi, dùng được nhiều năm.
- Ổ cắm và công tắc trên mặt bằng từng phòng. Ghi cả ổ nào đang không có điện.
- Đường dây đi trong tường nếu biết. Nếu bạn có ảnh chụp lúc thi công trước khi trát tường thì đó là tài liệu quý nhất trong cả bộ hồ sơ — lưu lại và đừng xoá.
Dán ngay trong tủ điện một bản in nhỏ ghi cầu dao nào cho khu nào. Người trong nhà, người giúp việc hay thợ tới sau đều dùng được.
Vẽ lớp nước
- Van tổng ở đâu, và có van nhánh cho từng khu không.
- Đồng hồ nước ở đâu.
- Bể chứa, bồn trên mái, máy bơm — vị trí và cách tắt.
- Bình nóng lạnh, máy lọc, máy giặt — chỗ cấp nước và chỗ thoát.
- Hố ga, hầm cầu, chỗ thoát sàn — ghi cả vị trí nắp, vì tới lúc cần thông thì không ai nhớ nó nằm dưới cái chậu cây nào.
Nếu không biết đường ống đi đâu trong tường thì đừng đoán bừa trên bản vẽ. Ghi "chưa rõ" trung thực hơn, và về sau khi có dịp mở tường ra thì bổ sung.
🔴 Trước khi khoan: ba việc
- Xem lại bản vẽ, tránh vùng gần ổ cắm và công tắc — dây thường chạy thẳng đứng hoặc ngang từ đó.
- Dùng máy dò kim loại và dò điện nếu có. Không có thì tránh xa các trục nghi ngờ, đừng khoan sâu quá mức cần thiết.
- Cắt cầu dao khu vực đó trước khi khoan vào tường nghi có dây.
Khoan trúng ống nước làm ướt cả mảng tường; khoan trúng dây điện có thể gây giật hoặc cháy. Vài phút kiểm tra là rẻ hơn nhiều so với cả hai.
Nhà nhiều tầng: nối các tầng bằng trục chung
Vẽ mỗi tầng một tờ, nhưng giữ cùng hướng và cùng tỉ lệ, rồi đánh dấu những trục xuyên suốt:
- Cầu thang — mốc dễ nhất để canh các tầng khớp nhau.
- Hộp kỹ thuật, ống đứng cấp thoát nước.
- Khu vệ sinh của các tầng, xem chúng có chồng lên nhau không.
- Giếng trời, ô thông tầng.
- Cột và dầm chính, nếu biết.
Nhìn được các tầng chồng lên nhau giúp bạn hiểu vì sao trần tầng dưới bị ố ngay dưới nhà tắm tầng trên, vì sao tiếng nước chảy nghe rõ ở phòng nào, và chỗ nào không nên đục.
Giữ bản vẽ ở đâu
- Một bản in để trong cặp hồ sơ nhà.
- Một bản chụp lưu trong điện thoại và một nơi lưu trữ khác — khi có sự cố, bạn thường không ở nhà.
- Một bản nhỏ dán trong tủ điện.
- Cập nhật mỗi khi sửa chữa. Bản vẽ cũ mà không sửa lại còn nguy hiểm hơn không có, vì bạn tin vào nó.
Khi cần người có chuyên môn
Vẽ và ghi chép là việc bạn tự làm được. Nhưng đấu nối lại hệ điện, thay tủ điện, cải tạo đường ống hay can thiệp vào phần kết cấu thì phải là thợ có nghề, và những thay đổi lớn về kết cấu phải hỏi kỹ sư. Bản vẽ của bạn giúp họ làm nhanh hơn, chứ không thay được họ.
Nói gọn lại
Thêm hai lớp vào bộ sơ đồ nhà: một lớp điện nước với cầu dao, van và ổ cắm; một lớp nối các tầng theo trục chung. Mất một buổi để làm, dán một bản trong tủ điện, cập nhật sau mỗi lần sửa. Tới lúc nước rò lúc nửa đêm hay thợ hỏi đường ống đi đâu, bạn sẽ thấy buổi chiều bỏ ra hôm nay là đáng.