Ghi lên sơ đồ nhà: biến bản vẽ thành bản đồ vấn đề
Bài trước nói cách vẽ sơ đồ nhà bằng tay. Bài này là bước tiếp: ghi lên đó những gì quan sát được, để tờ giấy từ một bản vẽ trở thành một bản đồ dùng được.
Làm xong, nhìn một cái là thấy nhà mình đang vướng ở đâu — và đó là cơ sở tốt hơn nhiều so với cảm giác chung chung.
Chuẩn bị
- Ba bốn bản sao của sơ đồ, mỗi bản ghi một lớp — đừng nhồi hết vào một tờ.
- Bút màu khác nhau.
- Một buổi rảnh, và tốt nhất là ghi trong nhiều thời điểm khác nhau của ngày.
Lớp một: nắng
- Đánh dấu hướng bắc lên sơ đồ, dựa trên số đo đã có.
- Đi quanh nhà vào buổi sáng, tô chỗ nào có nắng chiếu vào.
- Làm lại vào giữa trưa và chiều muộn, dùng màu khác.
- Ghi chú phòng nào nóng nhất và nóng vào giờ nào.
Chỉ riêng lớp này đã trả lời được nhiều câu: nên đặt phòng ngủ ở đâu, chỗ nào cần rèm, chỗ nào phơi đồ nhanh khô.
Lưu ý: đường nắng đổi theo mùa, nên ghi thêm ngày làm. Sau nửa năm xem lại sẽ thấy khác.
Lớp hai: gió và thông khí
- Mở hết cửa, vẽ mũi tên theo hướng gió đi qua nhà.
- Đánh dấu chỗ không có gió tới — thường là góc trong và phòng chỉ có một cửa.
- Ghi vị trí quạt hút, quạt trần, máy lạnh.
- Ghi chỗ nào bí và ngột khi đóng cửa cả ngày.
Mẹo đo gió mà không cần thiết bị: cầm một dải giấy mỏng đi quanh nhà và xem nó lay ở đâu. Đơn giản nhưng đủ để thấy luồng.
Lớp ba: tiếng ồn
- Đánh dấu nguồn ồn bên ngoài: đường, hàng xóm, máy móc, chợ.
- Đánh dấu nguồn ồn bên trong: máy giặt, tủ lạnh, cục nóng máy lạnh, bơm nước.
- Ghi chỗ nào nghe rõ nhất, và vào giờ nào — tiếng ồn có nhịp theo giờ.
Bản này rất hữu ích khi định đặt phòng ngủ hoặc chỗ làm việc.
Lớp bốn: nước và ẩm
- Đánh dấu mọi vết ẩm và vết ố đã thấy, kể cả vết cũ đã khô.
- Ghi chỗ đọng nước sau mưa, trong nhà và ngoài sân.
- Ghi vị trí đường ống, van khóa nước, hố ga, máng xối.
- Ghi chỗ nào mốc quay lại nhiều lần.
Lớp này giá trị nhất về lâu dài, vì vết ẩm hay tái đúng chỗ cũ, và có bản ghi thì lần sau biết ngay đây là chuyện cũ hay chuyện mới.
Lớp năm: điện và thiết bị
- Vị trí ổ cắm và công tắc — đánh dấu chỗ thiếu ổ và chỗ phải kéo dây.
- Vị trí tủ điện và cầu dao.
- Đèn: chỗ nào tối phải bật đèn ban ngày.
- Đường dây âm tường, nếu biết — thông tin quý khi cần khoan.
Lớp sáu: lối đi và cách nhà mình sống
- Vẽ đường đi thật của người trong nhà: từ cửa vào, ra bếp, lên lầu, ra nhà vệ sinh ban đêm.
- Đánh dấu chỗ hay va vào đồ hoặc phải lách người.
- Đánh dấu chỗ đồ hay chất đống — đó là chỗ nhà thiếu chức năng gì đó.
- Ghi chỗ mỗi người hay ngồi.
Điểm ba đáng suy nghĩ: chỗ luôn bừa không phải do người lười, mà thường do thiếu chỗ cất đúng nơi cần.
Đọc lại: nơi các lớp chồng nhau
Đặt các bản cạnh nhau và tìm chỗ nhiều vấn đề trùng nhau. Ví dụ hay gặp:
- Phòng vừa nóng chiều, vừa không có gió, vừa gần nguồn ồn — không nên là phòng ngủ.
- Góc vừa tối vừa ẩm vừa bị đồ chất đống — chỗ này cần xử trước.
- Phòng thoáng, mát, yên mà đang dùng làm kho — đổi công năng là được ngay, không tốn gì.
Điểm cuối là kết quả hay gặp nhất và cũng dễ chịu nhất: nhiều nhà không cần sửa gì, chỉ cần đổi chỗ dùng.
Giữ lại và dùng tiếp
- Chụp ảnh các bản, lưu vào một chỗ cùng với hồ sơ nhà.
- Ghi ngày làm.
- Xem lại sau mỗi mùa hoặc sau khi có thay đổi lớn quanh nhà.
- Mang theo khi bàn với thợ hoặc với người tư vấn — nó tiết kiệm rất nhiều thời gian giải thích.
Lớp bảy: đồ đạc và chỗ trống
Lớp cuối, làm nhanh mà hay lòi ra chuyện:
- Vẽ đúng kích thước đồ lớn — giường, tủ, bàn ăn, sofa. Nhiều người mới thấy nhà chật vì đồ quá khổ khi nhìn trên sơ đồ.
- Tô phần sàn còn trống sau khi đã vẽ đồ. Phần trống đó chính là chỗ để đi lại và để sống.
- Đánh dấu đồ không dùng tới trong sáu tháng qua — thường nhiều hơn mình tưởng.
- Đo lối đi hẹp nhất giữa các món đồ.
Điểm ba là chỗ giải phóng diện tích rẻ nhất: bỏ bớt đồ không dùng thường hiệu quả hơn mọi cách sắp xếp lại, và nó cũng không tốn đồng nào.