Bảy ngày đầu sau khi dọn vào: danh sách kiểm để không phát hiện muộn
Bốn bài trước của mục này nói danh sách kiểm theo mùa, cách lập hồ sơ nhà, cách bàn giao thông tin cho người sau, và việc kiểm lại sau khi sửa chữa lớn. Bài này nói mốc đầu tiên, mốc mà làm tốt thì cả mấy năm sau nhẹ hẳn: bảy ngày đầu sau khi dọn vào.
Vì sao lại là bảy ngày? Vì trong khoảng đó bạn còn liên lạc dễ với người bán, chủ nhà hoặc nhà thầu, và nhiều vấn đề nếu phát hiện sớm thì còn nói được. Để tới tháng thứ ba thì mọi thứ thành chuyện của bạn.
Ngày đầu: điện, nước, khoá
- Bật thử toàn bộ công tắc, ổ cắm. Ghi lại ổ nào không có điện.
- Mở mọi vòi nước, xả bồn cầu, kiểm áp lực khi mở hai vòi cùng lúc.
- Xem đồng hồ điện và nước, ghi lại chỉ số ngày dọn vào. Đây là con số bạn sẽ cần khi có tranh cãi về hoá đơn.
- Thử toàn bộ khoá: cửa chính, cửa phụ, cửa sổ, cổng. Nhà mới mua thì nên thay ổ khoá hoặc thay lõi — bạn không biết trước đó đã có bao nhiêu người giữ chìa.
- Tìm và đánh dấu: cầu dao tổng và từng nhánh, van nước tổng, van gas. Cả nhà phải biết ba chỗ này ngay trong ngày đầu.
🔴 An toàn: làm trước, đừng để tới cuối tuần
- Lối thoát. Đi thử đường ra cửa chính và ra ban công. Cửa thoát và khung bảo vệ phải mở được từ bên trong; nếu có khung sắt bịt kín thì đây là việc phải xử lý ngay, không phải việc để dành.
- Thiết bị đốt. Kiểm dây gas, van, chỗ đặt bình. Bình gas phải ở nơi thoáng, không nhét trong hốc kín.
- Ổ điện và dây. Dây hở, ổ cháy xém, dây chằng tạm ngang lối đi thì sửa trước khi dùng.
- Ban công, lan can, cầu thang nếu nhà có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi. Lan can lung lay, thiếu tay vịn, thiếu đèn ở chiếu nghỉ là ba thứ nên xử trong tuần đầu.
- Bình chữa cháy — biết nhà mình có không, còn hạn không, để ở đâu.
- Thiết bị cũ để lại — máy nước nóng, máy lạnh, bếp: nếu không rõ tình trạng thì nhờ thợ kiểm trước khi dùng thường xuyên. Thiết bị từng ngấm nước thì không cắm thử.
Ngày thứ hai tới thứ tư: nước và ẩm
Đây là nhóm hư hại tốn kém nhất và cũng dễ bỏ sót nhất, vì dấu vết của chúng mờ nhạt:
- Nhìn trần và góc tường dưới các khu vệ sinh của tầng trên, tìm vết ố.
- Sờ chân tường sau tủ và sau giường — chỗ khuất là chỗ ẩm hay nấp.
- Kiểm dưới bồn rửa, quanh máy giặt, quanh bình nóng lạnh.
- Xả nước thật nhiều vào sàn nhà tắm và xem tốc độ thoát.
- Xem máng xối, sân thượng, chỗ thoát nước ngoài trời — tốt nhất là kiểm ngay sau một trận mưa.
Phát hiện được gì thì chụp ảnh có ngày tháng ngay. Bức ảnh đó là thứ phân biệt "đã có từ trước" với "hỏng khi bạn ở".
Ngày thứ năm tới thứ bảy: sống thử và ghi lại
Mấy thứ chỉ lộ ra khi bạn thật sự sống trong nhà:
- Buổi chiều phòng nào nóng nhất, buổi sáng phòng nào tối.
- Tiếng ồn vào buổi tối và sáng sớm — từ đường, từ hàng xóm, từ máy móc của toà nhà.
- Mùi lạ ở bếp hay nhà vệ sinh, thường do bẫy nước khô hoặc đường ống chung.
- Sóng điện thoại, mạng internet ở từng phòng.
- Chỗ nào thiếu ổ cắm, chỗ nào thiếu đèn — hai thứ này nên gom lại rồi gọi thợ một lần.
Bắt đầu hồ sơ nhà ngay trong tuần này
Bài riêng ở mục này đã nói về hồ sơ nhà; điều đáng nhấn mạnh là hãy mở nó ngay tuần đầu, khi mọi thông tin còn tươi:
- Chỉ số điện nước ngày dọn vào.
- Ảnh hiện trạng từng phòng.
- Sơ đồ cầu dao, van nước, van gas.
- Số điện thoại: chủ nhà hoặc người bán, ban quản lý, thợ điện nước từng làm ở đây.
- Giấy tờ bảo hành của thiết bị được để lại.
- Danh sách những chỗ đã phát hiện có vấn đề, kèm ảnh.
Nhà thuê thì càng phải làm
Với nhà thuê, tuần đầu còn quan trọng hơn, vì mọi hư hại không được ghi nhận lúc nhận nhà đều có nguy cơ bị tính vào tiền cọc lúc trả. Chụp ảnh toàn bộ hiện trạng, gửi cho chủ nhà một bản và giữ lại một bản, ghi rõ ngày.
Đây là mười lăm phút đổi lấy sự yên tâm cho cả thời gian thuê, và nó cũng khiến chủ nhà thấy bạn là người cẩn thận.
Nói gọn lại
Ngày đầu lo điện nước khoá và ba cái van, làm ngay phần an toàn, ba ngày sau soi nước và ẩm, mấy ngày cuối sống thử rồi ghi lại. Mở hồ sơ nhà ngay trong tuần. Tuần đầu là khoảng thời gian duy nhất mà mọi thứ còn nói được với người bán hoặc chủ nhà — dùng nó cho đúng.