Nhờ người khác khai quang: hỏi gì trước và trả bao nhiêu

Ba bài trước nói khai quang là gì và có cần không, cách tự làm một lễ đơn giản tại nhà, và phần hậu cần của một buổi lễ nhỏ. Bài này nói lựa chọn còn lại: nhờ người khác làm.

Nhờ người là chuyện bình thường. Nhưng hỏi rõ từ đầu thì không ai khó xử về sau — và phần lớn câu chuyện không hay đều bắt đầu từ chỗ không ai nói trước điều gì.

Những câu nên hỏi trước

1. Buổi lễ gồm những gì và kéo dài bao lâu? Nghe xong là hình dung được.
2. Cần chuẩn bị gì, ai mua? Mình mua hay họ mua, tính riêng hay tính gộp.
3. Chi phí là bao nhiêu, gồm những khoản nào? Hỏi trước, không phải hỏi lúc xong.
4. Có phải mua thêm gì không? Câu này quan trọng nhất.
5. Làm ở đâu — tại nhà mình hay ở nơi của họ?
6. Có ai trong nhà cần có mặt không?

Thống nhất chi phí

• Hỏi con số cụ thể, không hỏi "tuỳ tâm" — tuỳ tâm nghe thì nhẹ nhàng nhưng để cả hai bên đoán ý nhau.
• Nếu họ thật sự để tuỳ tâm thì hỏi mức thường gặp là bao nhiêu, để mình có mốc.
• Ghi lại qua tin nhắn cho rõ ràng.
• Đặt sẵn mức trần của mình trước khi bắt đầu nói chuyện.
• Khoản phát sinh giữa chừng thì hỏi lại, đừng gật cho xong vì ngại.

Dấu hiệu nên dừng lại

• Nói nhà mình đang có chuyện nặng rồi mới đưa ra giá — đây là gieo nỗi lo để bán cách giải.
• Bảo phải làm gấp, làm ngay hôm nay, không cho mình thời gian cân nhắc.
• Bảo đừng nói cho ai trong nhà biết — việc đàng hoàng không cần giấu người thân.
• Giá tăng dần theo từng bước sau khi đã bắt đầu.
• Đòi thông tin tài khoản ngân hàng, giấy tờ nhà đất — không nghi lễ nào cần tới mấy thứ đó.
• Nói càng đắt càng linh: đây là câu bán hàng, không phải câu của người làm nghề tử tế.

Tìm người thế nào

• Hỏi người quen đã từng nhờ — nguồn đáng tin nhất, và hỏi được cả phần chi phí thật.
• Hỏi ở nơi thờ tự gần nhà nếu gia đình mình vốn có lui tới.
• Đọc kỹ nếu tìm trên mạng: xem họ nói về chi phí thế nào, có công khai không.
• Người trả lời câu hỏi rõ ràng và không giục thường là dấu hiệu tốt hơn mọi lời quảng cáo.
• Không nhất thiết phải tìm người nổi tiếng — việc này không phụ thuộc vào số người theo dõi.

Khi trong nhà không đồng thuận

• Nói chuyện trước khi hẹn người tới, đừng để tới lúc họ có mặt mới bàn.
• Người không tin cũng không cần phải tham gia; ép nhau là hỏng không khí trong nhà.
• Người tin thì cũng không nên bị chê cười — hai bên đều đang muốn điều tốt cho nhà.
• Chi phí thì nên thống nhất, nhất là khi lấy từ tiền chung.

Phần mình chuẩn bị

• Dọn sạch chỗ định làm và dọn cả lối đi tới đó.
• Nói trước với người trong nhà để không ai bất ngờ.
• Hỏi hàng xóm nếu có phần gây ồn hoặc gây khói, nhất là ở chung cư.
• Chuẩn bị nước, chỗ ngồi cho người tới làm và cho người nhà.
• Cất đồ dễ vỡ và đồ của trẻ con ra khỏi khu vực.

An toàn trong buổi lễ

• Có lửa thì phải có người trông, và có sẵn nước hoặc bình chữa cháy gần đó.
• Đốt trong nhà thì mở cửa cho thoáng — khói nhiều trong phòng kín gây khó thở.
• Không đốt gần rèm, gần đồ gỗ, gần bình gas.
• Ở chung cư thì hỏi ban quản lý về quy định đốt và về đầu báo khói.
• Tắt hẳn lửa trước khi mọi người ra về, kiểm lại một lượt.

Sau buổi lễ

• Ghi lại đã làm ngày nào, ai làm, chi bao nhiêu vào hồ sơ nhà.
• Chụp một tấm ảnh chỗ đặt sau khi xong.
• Không cần làm lại định kỳ nếu người làm không nói vậy — và nếu họ nói thì hỏi vì sao.
• Cảm ơn là đủ; không cần biếu thêm nếu đã thống nhất từ đầu.

Nói cho sòng phẳng

Trang này bán vật phẩm, nên nói rõ luôn: một món đồ mua về mà không làm gì cả thì nó vẫn là món đồ đó. Khai quang là chuyện thuộc về niềm tin của mỗi nhà, và người bán không nên là người quyết hộ.

Ai nói rằng không làm lễ thì món đồ vô dụng, mà người nói câu đó cũng chính là người nhận tiền làm lễ, thì nên nghe rất dè dặt.

Câu hỏi thường gặp